De kus ontwikkelde zich ongeveer 21.5 miljoen jaren geleden bij de grote apen. Maar waarom? De romantische bijbetekenis zoals we ze allemaal kennen maakte enkele wetenschappers nieuwsgierig om de evolutie van de kus te onderzoeken.
Studie
Om te ontdekken wanneer onze menselijke eerste kus ongeveer ontstond werd een evolutionaire stamboom opgesteld van apen (1, 2). Mond op mond kussen doet zich hier voor over het dierenrijk heen en bij de meeste, niet alle, menselijke samenlevingen. We zien bestaande grote apen kussen, zoals de welbekende Gorilla, en vermoedelijk verwenden hun voorouders elkaar ook met kussen 21.5 – 16.9 miljoen jaren geleden. De neanderthalers deden het waarschijnlijk ook. Daarbij wetende dat ze eenzelfde type speekselbacterie delen met de moderne mens, bevestigt de veronderstelling dat mensen en neanderthalers elkaar kusten.
Waarom is de kus blijven bestaan?
De huidige studie wijst aan wanneer wij eerst kusten (3), maar de voordelen ervan zijn onduidelijk. Op het eerste gezicht helpt kussen niet om te overleven noch om ons voort te planten, en het risico op ziektes overdragen is hoog. Toch werd kussen al beschreven als het evalueren van een geschikte voortplantingspartner of als voorspel wat bevruchting ten goede zou komen. De kus zou ook kunnen dienen om de sociale verbondenheid binnen een soort te verbeteren en zou onze weerstand versterken door de overdracht van microben. Tot vandaag blijft de wetenschap ons een duidelijk antwoord schuldig anders dan dat kussen gewoon leuk is.
Overleving
In het boek “De meeste mensen deugen” (4) lees je dat wij, Homo sapiens, het leven evolutionair gezien wonnen van die andere soort intelligente mens, de Homo neanderthalensis. Deze laatste had een groter individueel brein, maar wij een groter collectief brein. Wij slaagden erin sociale verbinding te maken, van elkaar te leren en samen te werken. Het bleek onze troef voor overleving. En misschien zijn we gewoon ook betere kussers. Xxx
Referenties
(1) De kus gedefinieerd als een niet-agressieve interactie waarbij direct, intraspecifiek, mond-op-mond contact betrokken is met enige beweging van de lippen of delen van de mond en geen voedseloverdracht.
(2) Matilda Brindle et al. A comparative approach tot the evolution of kissing. Evolution and Human Behavior. 19 November 2025
(3) De wetenschappers benadrukken dat deze resultaten een bruikbaar startpunt opleveren voor verder onderzoek gezien er momenteel te weinig data zijn om deze conclusie hard te maken.
(4) Rutger Bregman. De meeste mensen deugen.
Maak jouw eigen website met JouwWeb